===== Protokół HTTP =====

Protokół HTTP (Hypertext Transfer Protocol) jest podstawowym protokołem komunikacyjnym używanym w Internecie do przesyłania danych między klientem (zwykle przeglądarką internetową) a serwerem. HTTP umożliwia przesyłanie różnorodnych zasobów, takich jak strony internetowe, obrazy, skrypty czy pliki, przez sieć.

==== Kluczowe cechy HTTP ====
  * **Bezstanowość**: Protokół HTTP jest bezstanowy, co oznacza, że każda interakcja (żądanie i odpowiedź) jest traktowana oddzielnie, bez żadnej pamięci o poprzednich interakcjach.
  * **Model żądanie-odpowiedź**: HTTP działa na zasadzie modelu klient-serwer. Klient (np. przeglądarka) wysyła żądanie do serwera, a serwer odpowiada, dostarczając odpowiednie dane (np. stronę internetową).
  * **Zasoby**: Protokół HTTP jest wykorzystywany do przesyłania zasobów, które są identyfikowane za pomocą URI (Uniform Resource Identifier), najczęściej w formie URL (Uniform Resource Locator).
  
==== Metody HTTP ====
HTTP wykorzystuje różne metody, które określają typ żądania do serwera:
  * **GET**: Służy do pobierania zasobów z serwera.
  * **POST**: Wysyła dane do serwera, np. podczas wysyłania formularzy.
  * **PUT**: Używane do przesyłania zaktualizowanych danych na serwer.
  * **DELETE**: Używane do usuwania zasobów z serwera.
  
==== Statusy odpowiedzi ====
Odpowiedzi HTTP zawierają kody statusu, które informują o wyniku żądania:
  * **200 OK** – żądanie zakończone sukcesem.
  * **404 Not Found** – zasób nie został znaleziony.
  * **500 Internal Server Error** – błąd po stronie serwera.

==== Bezpieczeństwo ====
Standardowe HTTP nie zapewnia szyfrowania danych, ale istnieje jego bezpieczna wersja, **HTTPS** (HTTP Secure), która używa protokołu SSL/TLS do szyfrowania komunikacji między klientem a serwerem.

==== Serwery HTTP ====
Serwery HTTP to oprogramowanie, które obsługuje żądania HTTP i zwraca odpowiedzi użytkownikom. Serwer HTTP może być uruchomiony na dedykowanym sprzęcie lub na wirtualnym serwerze. Popularne serwery HTTP to:
  * **Apache HTTP Server** – jeden z najstarszych i najczęściej używanych serwerów HTTP, dostępny na wielu systemach operacyjnych.
  * **Nginx** – serwer HTTP, który jest znany z wysokiej wydajności, niskiego zużycia zasobów i jest wykorzystywany zarówno do serwowania statycznych plików, jak i jako reverse proxy.
  * **LiteSpeed** – komercyjny serwer HTTP, który oferuje lepszą wydajność w porównaniu do Apache, szczególnie w obsłudze dynamicznych stron internetowych.
  * **Caddy** – nowoczesny serwer HTTP, który automatycznie konfiguruje HTTPS przy pomocy protokołu ACME i Let’s Encrypt.

Serwery HTTP działają na porcie 80 (dla HTTP) lub 443 (dla HTTPS) i są odpowiedzialne za interpretowanie żądań HTTP wysyłanych przez klienta oraz zwracanie odpowiednich zasobów, takich jak strony HTML, obrazy czy pliki multimedialne.

==== Przykład rozszerzenia protokołu====
=== WebSockets (ws://, wss://) ===

Opis: Umożliwiają pełnodupleksową komunikację między klientem a serwerem przez jedno połączenie TCP.

Zastosowanie: Czaty internetowe, gry online, powiadomienia w czasie rzeczywistym, dynamiczne aplikacje webowe.

=== HTTP/2 i HTTP/3 ===

Opis: Nowoczesne wersje HTTP poprawiające wydajność poprzez multiplexing i lepszą kompresję nagłówków.

Zastosowanie: Optymalizacja ładowania stron, poprawa szybkości aplikacji webowych.

=== Server-Sent Events (SSE) ===

Opis: Technologia pozwalająca serwerowi na wysyłanie aktualizacji do klienta w czasie rzeczywistym.

Zastosowanie: Powiadomienia w aplikacjach webowych, transmisje na żywo.

=== CORS (Cross-Origin Resource Sharing) ===

Opis: Mechanizm umożliwiający bezpieczny dostęp do zasobów z innych domen.

Zastosowanie: API i aplikacje webowe działające w różnych domenach.

=== GraphQL over HTTP ===

Opis: Język zapytań dla API pozwalający klientowi pobierać tylko potrzebne dane.

Zastosowanie: Optymalizacja transferu danych w aplikacjach mobilnych i webowych.

=== HTTP Range Requests ===

Opis: Pozwala na pobieranie tylko fragmentów zasobu zamiast całego pliku.

Zastosowanie: Strumieniowanie multimedialne, pobieranie dużych plików.

=== OAuth over HTTP ===

Opis: Mechanizm autoryzacji pozwalający na logowanie przez zewnętrzne usługi (np. Google, Facebook).

Zastosowanie: Logowanie do aplikacji bez podawania hasła, autoryzacja API.

=== JSON-RPC i XML-RPC over HTTP ===

Opis: Protokoły pozwalające na wykonywanie zdalnych operacji przy użyciu HTTP i formatów JSON/XML.

Zastosowanie: Zdalne API i mikroserwisy.

=== HTTP PATCH ===

Opis: Metoda HTTP pozwalająca na częściową aktualizację zasobów.

Zastosowanie: API REST, optymalizacja przesyłu danych.

=== ACME (Automatic Certificate Management Environment) ===

Opis: Protokół do automatycznego zarządzania certyfikatami SSL/TLS.

Zastosowanie: Let’s Encrypt – automatyczna konfiguracja HTTPS.

===DAVFS===

DAVFS: [[serwery:protokol_webdav|WebDAV]] (Web Distributed Authoring and Versioning)

==Nextcloud==
[[serwery:serwer_nextcloud|Nextcloud]] to oprogramowanie open-source do przechowywania, synchronizacji i współdzielenia plików w chmurze. Umożliwia użytkownikom tworzenie własnej, prywatnej chmury na serwerze, co daje pełną kontrolę nad danymi. Nextcloud obsługuje różne protokoły, w tym [[serwery:protokol_webdav|WebDAV]], co pozwala na łatwe montowanie przechowywanych danych i integrację z systemami operacyjnymi. Dodatkowo, Nextcloud oferuje funkcjonalności takie jak kalendarze, kontakty, edytory dokumentów, co czyni go kompleksowym rozwiązaniem do zarządzania plikami i współpracą.

==QOwnNotes==
[[software:qownnotes|QOwnNotes]] to aplikacja open-source do tworzenia i zarządzania notatkami, która może być zintegrowana z usługą Nextcloud. Umożliwia tworzenie notatek w formacie Markdown, które są przechowywane w lokalnych plikach tekstowych, a następnie synchronizowane z serwerem Nextcloud za pomocą protokołu WebDAV. QOwnNotes pozwala na wygodne tworzenie i edytowanie notatek, które są dostępne na różnych urządzeniach dzięki synchronizacji z chmurą Nextcloud.