====== fdisk ======
* Uruchomienie **fdisk** z odpowiednimi uprawnieniami: Upewnij się, że uruchamiasz **fdisk** jako [[..root|superużytkownik (root)]], aby uzyskać dostęp do informacji o całym [[hardware:twardy_dysk|dysku]].
''sudo fdisk -l''
{{page>:szablon:gfx:terminal}}
* Wybór konkretnego [[hardware:twardy_dysk|dysku]] (opcjonalne): Jeśli masz więcej niż jeden dysk w systemie i chcesz sprawdzić wolne miejsce na konkretnym dysku, możesz podać ścieżkę do danego urządzenia. Na przykład, aby sprawdzić wolne miejsce na dysku **/dev/sda**
''sudo fdisk -l /dev/sda''
===== Najważniejsze Opcje =====
''-l'', --list - Wyświetla tabelę partycji dla wskazanego urządzenia lub wszystkich dostępnych urządzeń, jeśli żadne nie jest określone.
''-b'', ''--sector-size'' - Ustawia rozmiar sektora na 512, 1024, 2048 lub 4096 bajtów. Możliwość dostosowania rozmiaru sektora może być przydatna przy pracy z nietypowymi urządzeniami.
''-u'', ''--units'' - Określa jednostkę rozmiaru partycji (sektory, cylindy, bajty).
''-s'', ''--size'' - Wyświetla rozmiar partycji w blokach.
''-v'', ''--version'' - Wyświetla wersję narzędzia fdisk.
===== Podstawowe Funkcje =====
W trybie interaktywnym, po uruchomieniu fdisk bez żadnych opcji, można wykonać różne operacje na partycjach. Poniżej opis najważniejszych funkcji dostępnych w interfejsie fdisk:
''m'' - Wyświetla pomoc, listę dostępnych poleceń.
''p'' - Wyświetla tabelę partycji dla wybranego dysku.
''n'' - Tworzy nową partycję. Narzędzie poprowadzi przez proces wyboru typu partycji, jej rozmiaru oraz pozycji na dysku.
''d'' - Usuwa istniejącą partycję.
''t'' - Zmienia typ partycji (np. na swap, ext4, NTFS).
''a'' - Przełącza flagę aktywności (bootowalności) dla wybranej partycji.
''w'' - Zapisuje zmiany i wychodzi z fdisk.
''q'' - Wychodzi z fdisk bez zapisywania zmian.
===== Środki Ostrożności =====
**fdisk** jest narzędziem, które bezpośrednio modyfikuje tabelę partycji. Użycie tego narzędzia bez odpowiednich umiejętności może prowadzić do utraty danych. Z tego względu:
* Przed dokonaniem jakichkolwiek zmian, zawsze wykonaj kopię zapasową ważnych danych.
* Upewnij się, że wiesz, na którym urządzeniu pracujesz, aby uniknąć przypadkowego usunięcia danych.
* Zmiany wprowadzone za pomocą fdisk są trwałe dopiero po zapisaniu (polecenie ''w''), do tego momentu możesz bezpiecznie wyjść (polecenie ''q'') bez wprowadzania zmian.
=====Przygotowanie nowego dysku pod folder domowy /home=====
Jeżeli chcesz dołożyć dysk i przenieść dane z głównej partycji ''/'', na całą przestrzeń drugiego (''sdb1'') wykonaj te kroki:
* Podziel dysk (jeśli jeszcze nie podzielony): Jeśli ''sdb1'' nie jest jeszcze przygotowany, możesz użyć narzędzia fdisk, [[:polecenia:parted]] lub [[:kategoria:software:gparted]] do podzielenia dysku. Na przykład:
''sudo fdisk /dev/sdb1''
* Wprowadź odpowiednie komendy, aby stworzyć nową partycję na (''sdb1'').
Sformatuj partycję jako system plików, np. ext4:
''sudo mkfs.ext4 /dev/sdb1''
* Stwórz punkt montowania i zamontuj partycję:
Stwórz tymczasowy punkt montowania i zamontuj partycję, aby skopiować zawartość katalogu /home:
sudo mkdir /mnt/new_home
sudo mount /dev/sdb1 /mnt/new_home
* Skopiuj zawartość katalogu ''/home'':
Skopiuj wszystkie pliki i katalogi z ''/home'' do ''/mnt/new_home'':
''sudo rsync -aAXv /home/ /mnt/new_home/''
Opcje:
''-a'' – archiwizuje, zachowując prawa i linki.
''-A'' – zachowuje atrybuty SELinux.
''-X'' – zachowuje atrybuty rozszerzone.
''-v'' – wyświetla postęp.
* Zaktualizuj plik ''fstab'': Aby system automatycznie montował nową partycję jako ''/home'' podczas uruchamiania, dodaj odpowiedni wpis do pliku ''/etc/fstab''. Otwórz plik w edytorze tekstu, np.:
''sudo nano /etc/fstab''
Dodaj linijkę na końcu pliku, aby zamontować ''sdb1'' jako ''/home'':
/dev/sda2 /home ext4 defaults 0 2
* Zamontuj nową partycję jako ''/home'': Przede wszystkim upewnij się, że katalog ''/home'' jest pusty. Następnie możesz zamontować partycję:
sudo umount /mnt/new_home
sudo mount -a
Komenda ''mount -a'' zaktualizuje wszystkie wpisy w ''fstab''.
* Sprawdź poprawność montowania: Upewnij się, że ''/home'' jest poprawnie zamontowany:
''df -h''
Powinieneś zobaczyć, że ''/home'' jest teraz montowany w ''/dev/sdb1''.
Restart systemu (opcjonalnie): Na koniec możesz zrestartować system, aby upewnić się, że zmiany zostały poprawnie zastosowane:
''sudo reboot''
* Katalogi i prawa użytkowników
Partycja ''/dev/sdb1'' powinna zawierać katalogi użytkownikó, np. ''jakis-user'', a także ewentualne inne katalogi użytkowników, jeśli są.
Jeśli ''sdb1'' jest całkowicie nowy, utwórz katalogi ręcznie lub po prostu poczekaj, aż zostaną automatycznie stworzone przez system po pierwszym logowaniu użytkowników.
- Utwórz nowy pusty katalog ''/home'': Stwórz nowy katalog ''/home'' przed montowaniem partycji:
''sudo mkdir /home''
- Zamontuj partycję ''/dev/sdb1'' jako ''/home'':
''sudo mount /dev/sdb1 /home''
Zaktualizuj plik ''/etc/fstab'': Dodaj wpis w ''/etc/fstab'', aby partycja była automatycznie montowana jako ''/home'' przy każdym uruchamianiu.
//instrukcja:czytaj wyżej//
''sudo mkdir /home/jakis-user''
- Ustaw prawa dostępu i własność katalogu:
''sudo chown jakis-user:jakis-user /home/jakis-user''
Jeśli chcesz ustawić katalog na dostępny tylko dla właściciela i grupy, a reszta powinna mieć ograniczony dostęp, możesz ustawić odpowiednie prawa:
''sudo chmod 755 /home/jakis-user''
Wartości 755 oznaczają, że właściciel (czyli użytkownik ''jakis-user'') ma pełne prawa (czytanie, pisanie, wykonywanie), a grupa i inni użytkownicy mają tylko prawa do czytania i wykonywania.
- Sprawdź, czy prawa dostępu zostały poprawnie ustawione:
Użyj polecenia [[:polecenia:ls]] z odpowiednimi opcjami, aby sprawdzić ustawienia katalogu:
''ls -ld /home/jakis-user''
Wynik powinien wyglądać mniej więcej tak:
drwxr-xr-x 2 jakis-user jakis-user 4096 Sep 4 12:34 ''/home/jakis-user
Oznaczenia:
''drwxr-xr-x'' – prawa dostępu do katalogu.
''jakis-user'' jakis-user – właściciel i grupa katalogu.
{{pagebox>:pagebox:kategorie}}